Trong mạng viễn thông, mọi tác động lên thiết bị đang chạy dịch vụ đều phải có CR tác động mạng (change request), nhiều nơi gọi là MoP (method of procedure). Hồ sơ này để người duyệt đánh giá rủi ro, để ca trực biết đang có ai làm gì, và để chính người tác động không bỏ sót bước nào lúc 2 giờ sáng. Mỗi nhà mạng có biểu mẫu riêng, nhưng nội dung cốt lõi thường giống nhau.
1. Các phần của một CR / MoP
| Phần | Nội dung chính |
|---|---|
| Thông tin chung | Mã CR, tiêu đề, mục đích, mức độ ảnh hưởng, người đề xuất, người duyệt |
| Phạm vi | Danh sách node / trạm / cổng bị tác động, dịch vụ có thể bị gián đoạn |
| Thời gian | Khung giờ tác động (thường ban đêm), thời gian dự kiến từng bước, thời điểm quyết định rollback |
| Nhân sự | Người thực hiện, người giám sát, đầu mối hãng, ca NOC, thông tin ra vào trạm nếu phải lên site |
| Kiểm tra trước | Lệnh lấy trạng thái và sao lưu cấu hình trước khi làm |
| Script thực hiện | Lệnh cụ thể cho từng node, theo đúng thứ tự |
| Kiểm tra sau | Cùng bộ lệnh kiểm tra trước, cộng tiêu chí đạt |
| Rollback | Điều kiện kích hoạt, lệnh quay lại cho từng node, thời gian cần |
2. Phạm vi và đánh giá ảnh hưởng
Ghi rõ từng node bằng tên chuẩn trong hệ thống quản lý, không viết chung chung "các router khu vực X". Với mỗi node, nêu dịch vụ nào đi qua và có dự phòng hay không. Người duyệt cần biết: nếu node này mất hẳn trong 30 phút thì khách hàng nào bị ảnh hưởng. Đây cũng là căn cứ chọn khung giờ và quyết định có cần báo trước cho bộ phận chăm sóc khách hàng hay không.
3. Script theo từng node
Script nên viết sẵn đầy đủ cho từng node, không viết một mẫu rồi để người tác động tự thay biến lúc làm. Khi CR có hàng chục node giống nhau, cách an toàn là dùng một template với biến (tên node, IP, VLAN, cổng) và sinh ra script cho từng node từ bảng Excel, rồi rà lại bảng thay vì rà từng script. Cách này tránh lỗi gõ nhầm IP, thứ lỗi hay gây sự cố nhất.
Đầu script luôn có bước sao lưu cấu hình hiện tại. Lệnh xuất cấu hình theo hãng có trong bài lệnh xuất cấu hình router, switch theo từng hãng.
4. Kế hoạch rollback
Phần rollback hay bị viết sơ sài nhất ("rollback về cấu hình cũ") nhưng lại là phần quan trọng nhất khi có sự cố. Rollback tốt cần:
- Điều kiện kích hoạt rõ ràng: ví dụ mất quá X phút chưa lên lại BGP, hoặc cảnh báo mới xuất hiện trên dịch vụ, hoặc quá thời điểm T mà chưa xong.
- Lệnh cụ thể cho từng node, không chỉ ghi "khôi phục file backup".
- Thời gian cần cho rollback, để tính ngược thời điểm phải quyết định trong khung giờ được phép.
- Ghi chú các thay đổi không quay lại được bằng lệnh đảo (nâng cấp phần mềm, xóa dữ liệu, đổi phần cứng) và phương án thay thế.
Sau tác động, so cấu hình trước và sau để chắc chỉ những dòng trong CR bị đổi. Cách làm có trong bài so sánh cấu hình router trước và sau tác động.
5. Checklist trước giờ tác động
- CR đã được duyệt, đúng khung giờ, đã báo NOC/ca trực.
- Có quyền truy cập tất cả node (thử đăng nhập trước giờ làm, không để đến lúc làm mới phát hiện hết hạn tài khoản).
- Đã sao lưu cấu hình và lấy trạng thái trước: cổng, láng giềng định tuyến, cảnh báo đang có.
- Không có cảnh báo lớn đang mở trên khu vực (tránh tác động chồng lên sự cố).
- Script đã rà theo từng node; biết rõ bước nào gây gián đoạn.
- Có đầu mối hãng / đồng nghiệp hỗ trợ khi cần, số điện thoại sẵn.
- Nếu phải lên trạm: đã đăng ký ra vào, mang đúng dụng cụ, cáp console.
6. Sau tác động
Chạy lại đúng bộ lệnh kiểm tra trước, so từng chỉ tiêu, theo dõi cảnh báo thêm một khoảng thời gian rồi mới đóng CR. Đính kèm file cấu hình trước/sau và kết quả kiểm tra vào hồ sơ. Nếu đã rollback, ghi rõ lý do để lần sau chỉnh lại kế hoạch.
Công cụ Soạn CR tác động mạng (CR / MoP) sinh sẵn các sheet thông tin chung, kế hoạch, nhân sự, ra vào trạm, script và rollback cho từng node từ bảng node và template của bạn, kèm checklist theo hãng và email gửi duyệt. Script cho nhiều node có thể sinh bằng Sinh cấu hình hàng loạt, và kiểm tra sau tác động bằng So sánh cấu hình mạng.
Câu hỏi thường gặp
CR và MoP khác nhau thế nào?
CR (change request) là yêu cầu thay đổi để xin duyệt, MoP (method of procedure) là phần mô tả cách làm chi tiết. Nhiều nhà mạng gộp hai thứ trong một hồ sơ nên hay dùng thay cho nhau.
Kế hoạch rollback cần những gì?
Điều kiện kích hoạt rõ ràng, lệnh quay lại cụ thể cho từng node, thời gian cần để rollback và phương án cho các thay đổi không đảo ngược được bằng lệnh.
Có nên dùng chung một script cho nhiều node?
Nên dùng chung template nhưng sinh ra script riêng cho từng node từ bảng thông số, rồi rà bảng. Cách này tránh lỗi tự thay biến bằng tay lúc tác động.